Artykuły i felietony

„Sam na sam” pres.: „I ty możesz być zasobem AT. O bezpieczeństwie imprez sportowych i terroryzmie”

Zamach na piłkarzy BVB złamał przeświadczenie, że największe wydarzenia sportowe, oraz ich uczestnicy są bezpieczni. W przeszłości krwią spływały Igrzyska Olimpiskie w Monachium, a w dobie nasilonych aktów terroryzmu, samoczynnie nasuwa się pytanie: czy największe imprezy sportowe są bezpieczne? W perspektywie m.in MS w Rosji oraz obawy przed eskalacją przemocy na stadionach – przybliżam kilka elementów tego zjawiska w rozmowie z Krzysztofem Liedelem – specjalistą ds. zwalczania terroryzmu. Tym samym rozpoczynamy nowy cykl publikacji: „Sam na sam” – zapraszam do lektury!

 

(HB)Czym jest dzisiejszy terroryzm?

(KL) Przede wszystkim metodą walki politycznej. Nie wolno nam o tym zapominać – tylko dzięki temu jesteśmy w stanie prawidłowo wnioskować o zagrożeniu terrorystycznym, a konkretnie o tym, że terroryzm nie ma jednej twarzy, jednej ideologii. Zatem wykorzenienie źródła zagrożenia ze strony jednej organizacji, grupy, czy ruchu nie eliminuje zagrożenia ze strony zjawiska.

2. Jaką przeszedł ewolucję od czasów Gavrilo Principa – archetypu terrorysty?

Właściwym początkiem nowożytnego terroryzmu jest mniej działalność Gavrilo Principa, bardziej rosyjskich anarchistów. W tym okresie określenie “terrorysta” nie miało charakteru pejoratywnego, kojarzone było z walką z opresją, a celem ataków były konkretne osoby uznawane za ucieleśnienie tej opresji, a nie przypadkowi, niewinni ludzie. Dziś mamy do czynienia z przemocą, która nie dyskryminuje, z ludźmi, którzy chcą zniszczyć świat, w którym żyjemy i na jego ruinach stworzyć nową rzeczywistość. Masowość ataków, gotowość do zabijania niezaangażowanych w konflikt osób – to jedne z najważniejszych różnic.

3. Zamach w Sarajewie doprowadził do wybuchu I WŚ – czy dzisiejszy terroryzm również może mieć takie skutki?

Żyjemy w zupełnie innej epoce. Mówienie o wywołaniu wojny światowej wiązałoby się z przyjęciem założenia, że ta wojna przyjmie postać podobną do poprzednich światowych konfliktów. Dziś jednak mamy do czynienia z konfliktami hybrydowymi, w wypadku których terroryzm jest jedną z wykorzystywanych taktyk. Dziś zatem będziemy raczej mieć do czynienia z wojną, która w niektórych aspektach, zwłaszcza w wypadku poważnej asymetrii pomiędzy stronami konfliktu będzie polegała na przeprowadzaniu ataków terrorystycznych, niż z wojną, dla której casus belli stanowić będzie taki atak.

4. Monachium 72 – Dortmund 2017 – czy wielkie imprezy sportowe są bezpieczne?

Nie są! Wielkie imprezy sportowe to idealny cel potencjalnych ataków terrorystycznych. Posiadają wszystkie niezbędne po temu cechy – skupiają uwagę fanów sportowych na całym świecie, z ich przebiegu niemal cały czas realizowany jest przekaz na żywo (co sprzyja realizowaniu propagandowych celów terrorystów). Na dodatek są klasycznym celem miękkim – wielkie skupiska ludzi, które ze względu na swój charakter nie mogą być chronione tak ściśle, jak obiekty zaliczane do kategorii infrastruktury krytycznej.

5. Rosja to świetne służby, ale i obiekt dla różnych ekstremistów – czy Mundial w Rosji jest bezpieczny i czy kibice mogą mieć jakieś obawy?

Obaw z pewnością nie można się całkowicie wyzbyć – ostatnie wydarzenia np. w Petersburgu pokazują, że mimo potęgi i wszechobecności rosyjskich służb i specyficznej formy demokracji państwo to nie jest w stanie się uchronić przed każdym atakiem. Natomiast pewne jest, że podczas mistrzostw wszystkie służby będą postawione w stan najwyższej gotowości, a przygotowania zaczną się znacznie wcześniej i z pewnością obejmą takie działania, jak choćby aresztowania osób podejrzewanych o działalność terrorystyczną. Nie można także zapominać, że w zapewnieniu bezpieczeństwa mistrzostw udział wezmę także w ramach międzynarodowej współpracy służby innych państw, z których sportowcy i kibice będą uczestniczyli w tym wydarzeniu. To wszystko sprawi, że przeprowadzenie potencjalnego ataku będzie znacznie trudniejsze.

6. Po Rosji, kolejne mistrzostwa odbędą się w Katarze (2022): monarchia, najbogatsze społeczeństwo na świecie, Islam – czy to nie zachęci terrorystów. np. do porwania albo wzięcia zakładników celem wynegocjowania czegoś?

Jak już powiedzieliśmy – imprezy sportowe co do zasady stanowią atrakcyjny cel ataków terrorystycznych. W Katarze, podobnie jak w innych państwach, wszyscy zdają sobie z tego sprawę. Jednak w tym państwie, w warunkach monarchii absolutnej, zapewnienie bezpieczeństwa (z uwzględnieniem podobnych argumentóœ jak w wypadku Rosji), z pewnością będzie wielopłaszczyznowym i efektywnym przedsięwzięciem. Zwróćmy ponadto uwagę, że bogate państwa Zatoki stosunkowo rzadko padają ofiarami zamachów terrorystycznych…

7. Czy spokojne Euro 2012 oraz brak zamachów w Polsce, to efekt dobrej roboty służb, czy tego, że nie jesteśmy atrakcyjnym celem dla terrorystów, a może naszej historii oraz dawnych układów?

To kombinacja wymienionych czynników – choć nie wszystkich. Z pewnością działania naszych służb, przy wsparciu międzynarodowych partnerów odegrały olbrzymią rolę. Trzeba jednak jednocześnie założyć, że fakt iż Polska nie pozostaje w grupie pierwszoplanowych celów organizacji terrorystycznych także miał pewne znaczenie. Nie mieszałbym w te rozważania jednak “dawnych układów”, świat zmienił się bardzo, na tyle bardzo, że dawne sojusze i przyjaźnie nie mogą stanowić argumentu w strategicznych czy taktycznych analizach.

8. Jak każdy z nas może przeciwdziałać terroryzmowi?

To dobre pytanie – rzeczywiście każdy z nas może się przyczynić do zwiększenia bezpieczeństwa antyterrorystycznego, zwłaszcza w epoce samotnych wilków, których działania są stosunkowo trudniejsze do wykrycia w drodze działań operacyjnych służb specjalnych. Zachowanie przez wszystkich obywateli czujności, umiejętność dostrzegania sygnałów potencjalnego zagrożenia, jak na przykład porzucone bez opieki pakunki, to wszystko może przyczynić się do zapobieżenia zamachowi.

9. Czym jest aplikacja Mass Event Security, która promuje City Security, jak działa?

Aplikacja Mass Event Security, opracowana w ramach współpracy firmy City Security oraz Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas, jest przede wszystkim narzędziem edukacyjnym. Zawiera wskazówki zachowania w sytuacji udziału w imprezie masowej, ataku aktywnego strzelca, zagrożenia detonacją ładunku wybuchowego (lub otrzymania informacji o jego podłożeniu), a także wskazówki udzielania pierwszej pomocy w wypadku takich urazów, jak złamanie, krwotok czy zatrzymanie krążenia. Jest swego rodzaju mapą drogową, z którą warto zapoznać się “na wszelki wypadek”, z nadzieją, że nie będziemy musieli korzystać z zawartych w niej informacji.

 

 



[fbcomments]

Góra